2021(e)ko urtarrilakren 9(a), larunbata

HARTZA GERRA (VI)

Berrehun bat metro jarraitu zuen belaien arteko bidetik, ezkerreko aldean baso ttipi bat agertu zen artio. Bidea utzi eta zuhaitzen artean hasi zen itzuli-mingulietan, plastikozko poltsan zeramatzan jaki deliziosoak dastatzeko leku aproposaren bila. Horrelako afaria ezin zen nolanahi egin, inondik inora. Leku on bat behar zuen, erosoa. Beraz, enbor koskor bat behar zuen bizkarra ongi bermatzeko, Espainiako erregeak gabon gaueko mezua irakurtzen zuen kanapearen pare.

Txabola bat zirudienaren pareta ikusi zuen zuhaitzen artean, “nekazal tresneria gordetzeko beharbada” pentsatu zuen, eta harantz abiatu zen. Bazitekeen irekia egotea, edota giltza atearen inguruetan altxatua egotea. “Ikusiko diagu”.

Gerrako bunker bat zen, hormigoizko pareta lodikoak eta leiho estu-estukoak. Atea kate eta giltzarrapo txiki batekin zegoen itxita. Erdialdean okupazioaren ikurra zeukan gorriz margotuta. “Okupa kopon” irakur zitekeen azpian, eta pixka bat beherago, margo berarekin, “Mikel x Tamara”. “Mikel eta Tamara” errepikatu zuen Hartzak bere baitan atea ireki ahal izateko asmatu beharreko hieroglifikoa bailitzan. “Mikel eta Tamara. Mikel eta Tamara. Tamara?” Erratzuko gazte trakets bat eta kanpinera oporretan etorritako neska kalekumea, pija eta burgesa irudikatu zituen bere buruan.

L'amour” erran zuen Hartzak bere baitan irri gaizto ttipi batez Mikel baserritarra eta Tamara kalekumearen arteko udako rolletea imajinatuz. Mikel eta Tamararen artekoa imajinatzea atea irekitzeko nahikoa izan ez zenez, ostiko bat eman zion zurezko ateari. Markoa lehertu egin zen atea zabal-zabalik geldituz, katea eta giltzarrapoa dilindan zituela.

“Okupa kopon”.

Atetik eta leiho estuetatik sartzen zen argi apurraren laguntzaz begirada azkar bat eman zuen Hartzak bere inguruan. Garagardo botila pila zegoen (hutsik, doike), ostatu batekoak ziruditen propagandazko plastikozko aulki zenbait (horietako pare bat lurrean hautsirik), margo bote batzuk zoko batean pilatuta, mahai baxu bat eta kanape luze bat parean. Kanapea ikustean berriro agertu ziren Mikel eta Tamara Hartzaren buruan, eta berriro agertu ere irri gaiztoa. Paretek kontatzen zutenaren arabera garai ezberdinetako gazteen gordelekua izana zen bunkerra: Eskorbuto, Samanta Fox tia buena,  independentzia, txakurrak kanpora,  Metallica, Bufalo Bill hijo de puta,  legalizazioa, gora ETA, Erdiz bizirik...

Afari dotore bat egiteko leku bikaina zela iritzi zion Hartzak, eta Errusiako Tsarren jauregiarekin parekatu zuen. Herritik hain hurbil egonen ez balitz, bere neguko palazioa izan zitekeela pentsatu zuen. Izan ere, Hartza Gerra aitzin segituz gero, herritarrak saldoka etorriko ziren Hartza gerrillan izena ematera, eta munduko bertze gerrilletan gertatu bezala, borroka eta gerrilla beraren garapenaren ondorioz, gune liberatuak eta komandantziarako kuartel nagusi bat beharko zuketen. “Baina ez” arrapostu zuen, “sobera hurbil herritik”.

Denbora gehiago galdu gabe eta bat-batean prisa edukiko balu bezala, kanapean eseri eta taloen poltsa ireki zuen emozioaz erdi dardarka. Hura besta! Txokolatezko talo bat jaten zuen bizkitartean gainontzeko takoak garbitzeari ekin zion, gauza hilak kentzeari, alegia. Aluminio-papera pusketa batera baztertu zituen jamon york, xinger eta txistor puskak. Hiruzpalau talo jan zituen osotara, Baztango mendietako erreken urarekin ongi lagunduta.

-Hau paradisua! -erran zuen ozenki bere ingurura plazerezko begirada bat emanez, eta gorputza kanapera erortzen uzten posizio horizontala bilatu zuen. Gore-tex berria gainetik paratu zuen, estalki moduan, eta loak hartu zuen.

Lotan zegoela, asots txiki batzuk entzun zituen, aluminio-paperarenak hain zuzen, eta iratzarri egin zen. Begiak ireki eta, jaiki gabe, burua goratu zuen lepoak uzten zion guzia. Zakur ezinago argal eta belarri-handi bat zegoen, taloen gauza hilak mahai gainetik jaten.

-Kaixo -erran zion Hartzak adiskidetsuki.

Hartzaren ahotsa entzutean metro batzuk urrundu zen zakurra, beldurrez.

-E, lasai, lasai... ez izan beldurrik, ez dizut deus egin behar. Nahi duzu gehiago jan? -aluminio-paperean gelditzen ziren puskak eskaini zizkion.

Mesfidati oraindik, urrats pare bat aitzina eman zituen zakurrak, Hartzak eskaintzen zizkion pusketara ailegatu gabe hala ere.

“A, bazekiat” pentsatu zuen Hartzak eta, beraren eta zakurraren arteko erdi bidean jateko puskak utzirik, zutitu eta margoak zeuden zokora abiatu zen. Makil baten laguntzaz margo gorriko bote bat ireki zuen eta makil bera brotxa gisa erabilita, paretan ageri zen pintaketa bat zuzentzeari ekin zion, polizia hitza gorriz idatziz txakurrak zioen leloaren gainean.

Polizia kanpora”.

“Orain bai” pentsatu zuen Hartzak irribarre garaile batez pintaketa berria behatuz, eta begirada goxo eta adeitsu bat eskaini zion taloen puskak antsietatez jaten zituen zakurrari. Zakurrak mugimendu txiki bat baino ez zuen egin Hartza kanapera itzultzean bere ondotik igaro zelarik, eta konfiantza apur hori paretan gorriz margotutako bake proposamenaren lehenbiziko ondoriotzat jo zuen Hartzak.

-Ongi da, ongi da -erran zuen Hartzak ozenki tonu baikor batez bere lagun eta burkide berria harrotasunez behatuz-. Eta, nola duzu izena?

Zakurrak begirada neutroz jarraitzen zituen Hartzaren mugimendu guziak, mastekatzeari utzi gabe.

-Egia erran -segitu zuen Hartzak zakurraren isiltasuna ikusita-, ez du aunitz inporta. Behin Hartza Gerrillan izena emanda lehenagoko izena galtzen dugu, eta gerra  izena hartzen dugu. Beraz, hartza gerrarako zure izen berria hautatu behar dugu orain. Ez, ez, ez paratu aurpegi triste hori, badakit gogorra izaten ahal dela zure benetako izena abandonatzea baina ez dago bertzerik, segurtasun kontu bat da, etsaiak ezagutu ez gaitzan.

Jatekoak bukatuta, Hartzaren bakarrizketa aditu zuen zakurrak, tarteka-marteka burua aldeetara pixka bat mugituz, solasaldia ulertu nahian edo. Une batean isildu egin zen Hartza, pentsakor, zakurrarengan begiak iltzatuta.

-Oraindik ez dago jakiterik -Hartzak bekainak goitituz zakurraren oniritzia itxaronez- baina  hemendik gutira zutabe inbaditzaile baterako komandante bat beharko dugu. Zure fideltasuna dela eta zugan pentsatu dut. Beraz, gerra izen handi bat beharko duzu, Hartza Gerrillaren komandante baten altueran egonen dena, alegia, gerora Herriak harrotasunez gogoratuko duena, etorkizun batean haurrak jaiotzean gurasoek masiboki paratuko duten izena, adibidez.

Berriro isildu zen Hartza, pentsakor, begirada urrunean alderrai paseatuz.

-Victorio -erran zuen azkenean Hartzak berriako sudokua bukatzen duenaren satisfazioaz-. Hori da. Victorio. Victorio komandantea. Victorio komandantea, Victorio komandantea...

Denbora labur batez behin eta berriz errepikatu zuen Victorio komandantearena, borroka epikoak imajinatuz. Izen hark gloria eta handitasuna berezkoak zituela iruditu zitzaion, eta inbidia pixka bat sentitu zuen. Begiratu laburra egin zion Victoriori, “a ze zortea izan duzun Victorio izen handia erdiestean” pentsatuz, “baina ni Hartza naiz, hartza gerrako Hartza hain zuzen”.

Bat-batean, buruan bueltaka zebilzkion inbidia ideiengatik zikin eta urrikiturik sentitu zen. Mundua gainera etorri zitzaion.

-Barkatu Victorio, ez dakit zer gertatu zaidan. Barkatu. Zin egiten dizut ez dela berriro horrelakorik gertatuko -eta plastikozko poltsan gelditzen ziren talo guziak eskaini zizkion.

Victorio taloak jaten ikustean erabateko bakea sentitu zuen Hartzak bere baitan. Itsaso bare baten irudia ikusi izanaren sentsazioarekin lokartu zen bunkerreko kanapean.

2020(e)ko abenduakren 7(a), astelehena

HARTZA GERRA (V)

Basurde baten ohantzea izan zitekeen zokoan egin zuen lo, uzkurtuta, bere baitan bildua. Aitzineko egunetako zorra kitatu zuen, eguzkia dezente altxatu zen arte lo eginez. Fruta pare bat jan zuen gosaltzeko, Xorroxingo ur-jauzirainoko bidea buruan irudikatzen zuen bizkitartean.

“Aise”.

Gaizki desbrozatutako bidexendra estu batetik Intzulegiko lepora igo zen, yankiek base militarra zuten tokiraino. Ondoren, ahalkerik gabe, Bozateraino jaisten zen pistatik abiatu zen, harro, arranoa suge gainera amiltzen den determinazioaz.

Lamiarritaraino desbideratu zen. Besapean sartu zuen sudurra, zerion usaina lurrina ala kiratsa zen deliberatuz. Ezin izan zuen erran. “Ez bahaiz ezta hire usaina ezberdintzeko gai ere, ze hartza klase haiz hi, karajo!” egin zion errieta bere buruari, eta bidea jarraitu zuen. Nonbait, ez zuen Lamiarritako putzu ederrean garbialdi bat emateko premiarik ikusi.

Arineketan egin zuen aitzinerat, amatxixaharrek goizeko mezara joateko daramaten ibilera bizia nahi gabe imitatuz. Di-da batean aurkeztu zen Gorostapolon, eta garaipen irriñoa agertu zen bere aurpegian bazter guzietan aparkatutako auto, monobolumen eta furgonetak ikustean. Turistak saldoka zeuden. Gorostapolotik Xorroxingo ur-jauzira doan bidean goiti eta beheiti ibiliko ziren denak seguruenik, ardiak bezala, egin-beharreko-argazkia-egin-eta-bueltaka. “A ze polita”, “bai, orain norat?”, “Bertizerat”, Zugarramurdirat?”, “futitzen naiz, baina nire barneko turista-kontsumista-orojaleak kilometro, argazki eta bisita gehiago behar ditu. Benga, azkar, bertzenaz ez digu Bardeetako Castildetierra delako hori egun berean ikusteko denborarik geratuko”.

“Ilupak” ondorioztatu zuen Hartzak amorruz buruarekin ezezko mugimenduak eginez, eta bere segada berrirako toki aproposa aukeratzeari ekin zion. Harrizko pareta baten gibelean kokatu zen azkenean, Iñarbegiko errepidetik jaisten zen pagadian.  Harri koskor bat paretatik kendu eta ipurdi azpian paratu zuen, turisten esperoan ahalik eta erosoen egoteko.

Ahots alai zenbait aditu ziren ur-jauziaren aldetik. Sabanako lehoiak nola, halatsu kontzentratu zen Hartza bere postuan burua apur bat beheitituz, belarriak eta begiak zorroztuz, eskuetan zituen matxetea eta urritzezko makila instintiboki estutuz.

Karkaraka zetozen lau neska ziren, inguruan zeukaten mehatxuaz axolagabe erabat. Hartzak adi-adi jarraitu zituen buruarekin, begi-bazterraz begiratu ere, fidatuko ez balitz bezala. Banan-banan aztertu zituen: neurriak eta arropak.

“Ez” erran zuen Hartzak bere baitan, “keba”. Txikiak eta argalak ziren, ez zuten Hartzak balia zezakeen zamarrarik. Pasatzen utzi zituen bere gordelekutik atera gabe.

Lau neskak Gorostapolo aldera urruntzen ikustean bertze gauza bat etorri zitzaion Hartzari burura: “noiztik ez haiz hartz-eme batekin egon?” “Nahikoa lan jatekoa lortzen” erantzun zuen burumakur. Sorbalden artean sartu zuen burua.

Urruntasunean galdutako lau nesken itzalpean eman zituen hurrengo minutuak, begirada galduarekin, pentsakor. Supituki, aspertu izan balitz bezala, ez zuela gehiago itxaronen erabaki zuen, eta bidera atera zen. “Mahomak mendira joan beharko dik”.

Gorostapolo beheitiko harrizko zubira ailegatuta zalantza egin zuen, erreka eta bidearen patuak hortxe bereizten baitziren, behin behinean bederen. Gorostapolora buruz igotzen zen galtzada behatu zuen, gero, zuzen-zuzen bere martxa segitzen zuen erreka. “Benga, benga, Hartza, ez izan burgesa. Zalantza izate hutsa iraingarria duk”.

Erreka bazterretik jarraitu zuen Erratzurantz, sasi eta zuhaixken artean.

Erratzuko elizaren gibeleko aldean agertu zen, Izpegitik zetorren errekak eta berak jarraitzen zuenak bat egiten zuten lekuan. Erreka bazterreko harrietatik jarraitu zuen Zubi Punta ostatuko gibeleko terrazaraino. Jauzi arin batez hormigoizko pareta gaindituta ostatuko terrazan zeuden turisten begien aitzinean agertu zen.

-Guten morgen! -agurtu zituen Hartzak, bekokia era aristokratikoan goitituz. Ibilera ia militarrez zeharkatu zuen ostatu barnera joateko ate baxua, buruan kolperik ez hartzeko mugimendu robotiko bat eginez. Terrazako turistek, den-dena soubenir bihurtzeko duten joera horrekin, entretenituta segitu zuten ikuskizuna, udalaren kortesiaz bisitariak entretenitzeko zirkua balitz bezala.

Aldez alde zeharkatu zuen Hartzak ostatua, disimuluz, leihoetan pilatzen ziren zamarren artean aukeraketa eginez.

Berriz zibilizazio higuingarrian zegoela profitatuz, komuneko taza baten freskura goxoa ere dastatuko zuen beharbada.  “Bai” pentsatu zuen bere baitan, “ez diat askatzeko aunitz, baina jakin behar duk bizitzak ematen dituan aukerak profitatzen”.

“Redio!”, komunen parera ailegatuta shock moduko bat sufritu zuen. Ostatuko iskin horren eskuineko aldean plantxa bat zegoen, eta emakume bat taloak egin eta egin ari zen, izerditan. Arto opil guziak ikusi, edo usaindu batez ere, eta burmuina urtzen zitzaiola sentitu zuen Hartzak.

Talogileak erritmo bizi-bizian ziharduen, bere adinerako gehiegizko erritmoa beharbada, baina emakume gogorra ikusten zitzaion, eta gazte baten energiaz mugitzen zen. Masarekin pilotak egin, zapaldu, talo forma eman, plantxan paratu, buelta eman, taloa ireki, jakiz bete, plateretan jarri, eskaerak errepasatu, txistorra kalkulatu, aurreko talo horiek begiratu, “ez, oraindik apur bat gehiago behar dute”,  plantxaren gasa konprobatu... Bat-batean, Hartzaren begiradan erreparatu zuen emakumeak, eta birritan pentsatu gabe, taloz betetako plastikozko poltsa bat hartu eta eskaini egin zion:

-Edgar, verdad? -eta eskuetan pausatu zion taloen poltsa.

Hartza hipnotizatuta zegoen: plantxatik zetorren usaina, talo lodi horien itxura paregabea, emakume heldu horren energia gaztea... Begiak kliskatu zituen poltsako taloen berotasuna eskuetan nabaritzean, iratzarriz bezala. Ez zuen plastiko horri uko egiteko inolako imintziorik egin.

-Haber -jarraitu zuen talogileak ohartxo bat errepasatuz-, dos talos de jamón y queso, uno de panzeta, tres de queso con txistorra y cuatro de chocolate, verdad? Sí, eso es, diez en total. Para pagar en la barra. Ale, buen provecho, “on egin” que decimos aquí -erran eta bere erritmo bizira itzuli zen emakumea Hartzaren erantzuna itxaron gabe.

Inertziaz edo, zehatz-mehatz zergatik jakin gabe, zeren eta Hartzak ez zeukan taloak ordaintzeko ez dirurik ez eta asmorik ere, barraraino joan zen mamu bat ikusi duenaren aurpegiarekin, shock egoeran oraindik. Taloen poltsa makilaren eskuarekin hartu eta eskuin eskua barra gainean pausatu zuen.

Zerbitzari gazte bat zegoen barraren bertze aldean, banketa altu batean jarrita, bizkarrez kasik, telebistari begira. Futbol partida ari ziren ematen, zerbitzariak jantzita zeraman elastikoaren taldea jokatzen ari zena izanen zela pentsatu zuen Hartzak. Zerbitzariaren ondoan, inguruan nolabait baina barraren kanpoko aldean, bizpahiru gazte zeuden. Hauek, begirada neutroz behatzen zuten Hartzaren itxaronaldia. Minutu batzuk joan ziren gazte horietako batek zerbitzaria ohartarazi baino lehen.

-Hi, hor bat daukak esperoan aspaldi.

Zerbitzariak burua jiratu zuen, ez zen berehala banketatik zutitu, segundo luze batzuk behar izan zituen erreakzionatzeko. Behin zutituta, Hartzarengandik bereizten zuen basamortua zeharkatzeari ekin zion, urrats txikiak eta motelak emanez, berrehun kiloko zapatilak eramanen balitu bezala. Urrats txiki-txikiak ematen zituen, belaunak tolestu gabe. Burua albo batera erdi makurtuta, karakolak egiten zituen esku batekin ilean, bezeroarengana joateko basamortuko zeharkaldi eternala zerbaitekin arindu beharko balu bezala. Gazte hori hilik zegoela iruditu zitzaion Hartzari, bihotzak zutik mantentzeko gutieneko odola eta indarra baino ez ziola bidaltzen. Zerbitzariari zaplazteko bat emateko gogoak izan zituen Hartzak, ea iratzartzen zen, ea hilen mundutik bizidunen mundura itzultzen zen, ea zaplazteko indartsua emanez gero lurrera fite ala kamara geldoan amiltzen zen.

-Ze? -galdetu zion zerbitzariak ahots ahul baina erasokor batez, indarra, energia, zerbitzari batek ustez behar duen irribarrea baita hitzak ere aurreztuz.

-Baso bat ur, please.

Hartzak gorrotoaren irudia irakurri zuen zerbitzariaren aurpegian, “turista porkerie, ene bihotz alferrak ematen didan energia apurra xahutzea egin didazu ur baso miserable batengatik” pentsatuko balu bezala.

“Hilik zegok. Aspaldi gainera”.

Uraren freskotasunak Hartzaren ideiak argitu zituen: talogilea sorgina zen, zerbitzari gazteari indarra ebasten zion ezkutuko malefizio batez, eta egindako talo bakoitzeko apur bat gehiago hiltzen zen gaztea, eta apur bat gaztetu talogilea. Ostatua ixtean egindako talo guzien oharrak zenbatuko zituen sorgin talogileak, “gaurko arratsaldean ehun eta lauetan hogeita sei talo. Orain ehun eta lauetan hogeita sei talo gazteagoa naiz, eta zerbitzari gaztea, ehun eta lauetan hogeita sei talo hilago dago”. Eta irri beldurgarri batek bazter guziak beteko zituen. Bai, ez zegoen bertze azalpen logikoagorik. Bertzenaz, nola uler zitekeen emakume horren energia eta gaztearen heriotza goiztiarra?

-Gehigo? -galdetu zuen zerbitzariak ironikoki Hartzaren burutazioak moztuz.

-Ez, mila esker.

Bere heriotza goiztiarrarengatik doluminak eman zizkion Hartzak zerbitzariari begiradarekin, eta hurrupa batez hustu zuen basoan gelditzen zen ura. Zerbitzariak basamortua berriro zeharkatu eta banketa formako hilkutxan laketu zituen bere hezurrak.

Hartzak begiak paseatu zituen berriz ostatuko leihoetatik. Hortxe ikusi zuen gore-tex gorri eta dotore bat, berari deika. “Har nazak eta hirekin eraman. Aska nazak ostatuetatik behingoz, eta eraman nazak mendietara, basoetara... Ostatuetako keak eta edari isuriek itotzen naitek. Mendietako haizea, euria, eta elurrak behar ditiat. Har nazak, errekupera nazak. Aska nazak!”

Bere bihotz onari jaramon eginez gore-tex gaixo haren arima salbatu zuen Hartzak. Leihotik hartu eta, gibelera begiratu gabe, ateratzeko eskailerak igo zituen. Enperadore baten harrokeriaz, ostatu pareko jauregiaren eta apaiz etxearen artean abiatzen zen bidea hartu zuen, keak zauritutako gore-tex-aren azala eztiki laztanduz eta hamar taloko botinean irrikaz pentsatuz.

“Biba Hartza!”



2020(e)ko azaroakren 30(a), astelehena

HARTZA GERRA (IV)

 

Ederra zegoen Aritzakun. Udazkeneko argi bereziak lekuaren edertasun guzia askatzen zuen,  pago eta haritz amerikarren hostoen koloreen ohiko xarmatik haratago. Zeruan indarra galduz zihoan eguzkia bilatu zuen Hartzak. Legate-Aizkolegi aldean zegoen, bera etorritako aldean hain zuzen. Bixi ibiliz gero, Irubelakaskoko kaskora ailegatzeko denbora izanen zuela pentsatu zuen, ilunabarra ikusi ahal izateko, egun perfektuari amaiera perfektua emanez.

Motxila itxi baino lehen turistei errekuperatutako jakiak errepasatu zituen, gordelekuan otsoak  bere kumeak muturrarekin zenbatzen dituen antzera. Aritzakungo haran hondora jaitsi eta fite udazkeneko euriekin gainezka eginen zuen errekatto erdi idor batetik goiti abiatu zen, harriz harri, oinkadaz oinkada.

Ederra ikuskizuna. Mendebaldeko mendiek eguzkia irentsi zuten Hartzaren begiradapean. Eguna itzali gaua pizteko, eta gaua erre eguna argitzeko. Ez dago hori gelditzerik, ez dago aukerarik. Horrela da. Horrela izan da orain artio bederen, eta, seguruenik, horrela izanen da bihartik aitzin ere. Tira, batek daki.

"Oxtia, freskatzen hasi dik". Hotzak Hartzaren burutazio poetiko-filosofikoak eten zituen. Beherantz abiatu zen iluntzearekin batera, kota epelago baten bila. Tarteka-marteka besoak eskuekin igurzten zituen. Ez zuen merezi motxilan zeraman frontala ateratzea. Horrela, martxa motelean eta iluntasunean, argiago ikusten zituen gauzak bere buruan.

Argi eta garbi ulertu zuen hurrengo helburua: Xorroxin.



2020(e)ko urriakren 8(a), osteguna

HARTZA GERRA (III)

-Ez, ez, ez nuen behin ere horrelakorik aditu. Infernuko Errotan erran duzue?

-Bai, Etxebertzeko Bordatik jaisten den bidean.

Kordoa landetxeko emakumeak ezin zuen sinetsi Bartzelonako turistek kontatzen ziotena.

-A ze sustoa hartu dugun! -Turista emakumeak alabaren sorbaldak laztantzen zituen.

-Imajinatzen ahal dut, bai -arrapostu zuen Kordoako nagusiak erru sentimendu batez. Izan ere, berak aholkatu zien ateraldia. "Etxebertzeko Bordan bertan bazkal dezakezue. Gainera, frontoia eta guzi dauka jatetxeak, haurrek jolas dezaten. Errekaren ondotik abiatzen den bidexka hartuta Infernuko Errotara ailegatzen da di-da batean, ez du galtzerik. Ikusiko duzue zein zoko polita den!"

Halaxe egin zuten turistek. Jatetxean bazkaldu beharrean baina, Erratzuko Altxuko dendan zenbait jaki erosita, ogitartekoak eraman zituzten. Hartzak jan zituenak, hain zuzen.

-Eta -jarraitu zuen landetxeko emakumeak-, salaketarik paratu al duzue?

Turista gurasoek elkarri begiratu zioten.

-Ba, egia erran, ez. Hasiera batean sutan geunden eta salaketa paratzea pentsatu dugu, baina kotxerako bidean apur bat lasaitu gara -gizonak emazteari begiratu zion azken hitz hauek erratean.

-Azken finean -jarraitu zuen emazteak-, susto galanta eman digu, bai, baina zer ebatsi digu? Lau bokata eta fruta batzuk baino ez. Alde batetik begiratuta, irri egiteko modukoa da nolabait, eta ziur naiz berandu baino lehen lagunei kontatzeko anekdota xelebre bat baino ez dela izanen, badakizu, Euskal Herria, etorri eta konta ezazu.

Kordoa landetxeko emakumeak bekainak goitituz eta buruarekin baiezko mugimenduak eginez ematen zien arrazoia turistei, ulertzen ziela adieraziz.

-Telefono mugikorra ere izorratu digu, seguruenik poliziari abisua ez emateko. Berez telefono zaharra zen, adreilu bat erraten den horietakoa, baina tira, bere funtzioa egiten zuen.

-Gaitz erdi -arrapostu zion emazteak alabaren sorbaldak leunki laztanduz berriro ere.

Une batez, mutu gelditu ziren denak Kordoako sarreran.

-Eta nor izan da? -Landetxeko emakumeak airean utzi zuen galdera, istant bat geroxeago erantzun bat proposatzeko- Eroetxetik ihes egindako baten bat, beharbada?

-Bitik bat nik uste -turistak-, edo ero bat gose, edo goseak erotutako bat.



2020(e)ko abuztuakren 6(a), osteguna

HARTZA GERRA (II)

Turistei mugikorra lehertu ondoren ezerezetik agertua zen sasi berdinen artetik desagertu zen Hartza. Orabideko eta Bertizko bazterrak ezinago aproposak ziren lortutako sariaz disfrutatzeko. Hala ere, pentsatu zuen Hartzak, bazter hauek arriskutsuak izanen dituk hurrengo ordu eta egunetan. Sarekada Infernuko Errotaren inguruetan izan duk eta horrek etsaia ohartarazi izanen dik.

Pagadi txiki bat zeharkatuta belai batzuetara atera zen. Hauek bazter batetik inguratuta, gorantz jarraitu zuen, aitzineko bi egunak igaro zituen bunkerraren azpiko aldetik pasatuz. Alkurruntzeko magalak gainditu zituen Otsondoko mendatera buruz, errepideko asfaltoak bidea moztu zion arte. Hiru-lau jauzitan gurutzatu zuen errepidea, break erreko balu bezala, edo, alergiaren baten beldur, ukitu nahiko ez balu bezala.

Sarekadaren eremutik urrundu ahala desagertuz zihoakion gorputzeko tentsioa eta, ohartu gabe, erritmoa moteldu zuen. Bularraldean paratu zuen bizkarrean zeraman motxila, gelditu gabe, eta turistei errekuperatutako ogitarteko bat atera zuen. Gosetuaren inpazientziaz urratu zuen bokata biltzen zuen aluminio-papera. Urdaiazpikoa kendu zuen eta pan amb tumacaren ogitartekoa ti-ta batean desagertu zen Hartzaren ahutzetan. Kantinplorari trago bat ebatsi zion eta berriz laketu zuen motxila bizkarrean.

Basurdeak nola, halatsu egin zuen Aritzakunerainoko bidea, bizkarrez bizkar, zeharka nahiz bidexendaz bidexenda. Jandakoak apur bat berotu zion gorputza, tripako zorrien aldarrikapenak isilarazteko adina. Irribarre zabal bat marraztu zen bere aurpegian eta, inkontzienteki, siesta koskor bat egiteko leku aproposa bilatzeari ekin zion.

Hau perfektua duk iritzi zion baso bateko mendi-zoko bati. Toki maldatsua zen, hondar ekaitzako oinaztura batek erditik puskatutako haritz baten itzalpean. Oinekin zanpatu zuen lurra, pixka bat berdintzeko. Adaska eta harriren bat kenduta, hortxe etzan zen, amildutako enborraren kontra. Motxila paratu zuen buruaren azpian, burko moduan, bere altxor guziak babestuz aldi berean.

 Bi egun zeramatzan lorik egin gabe, jateko zer edo zer bilatzeko martxa desesperatuan, eraso-estrategia egokiaren bila. Loak berehala hartu zuen. Zurrunka bete-betean zegoen luze gabe, Camille zaharraren gisan.

Bere burua ikusiko du, dotore eta duin, zelatan arbola baten gibelean Elizondoko irteeran. Eguzkiaren posizioa begiratu eta, heltzear egon behar dik, pentsatuko du. Ez dabil oker: puntu horia ezberdinduko du urrunean, gero eta handiagoa. Hurbiltzen ari duk. Nerbioek hasteko erranen diote, oraindik ez, oraindik ez errepikatuko dio bere buruari, hago istant bat. Zirrika gaineko bunker horia hurbilduz joanen da, gero eta gehiago, gero eta gehiago. Beregana dator eta, kalkulatutako distantziara dagoelarik, ideietatik ekintzetara pasako da, determinazio iraultzailez. Errepide bazterrean pilatutako zirrika zaharrak errepide erdira jaurtiko ditu, autoen iraganbidea erabat moztuz. Bat-batean, gasolinaren usain narkotizanteak atmosfera guzia zipriztinduko du. Autoetako gidariek ezer ulertu orduko, suzko piramide batek itzal laranjak hedatuko ditu bazter guzietara. Denbora galdu gabe, lauhazka handian abiatuko da Hartza blindatu beilegirantz, barnean dauden bi zinpekoen ilupa aurpegietan amorruzko begirada iltzatuta. Ba ote zegok poliziarena baino lanbide higuingarriagorik? galdetuko dio bere buruari. Bai erantzunen du konbentzituta, polizia sosa-zainarena!

Suminduta, eskutan daramatzan molotof koktelak jaurtiko ditu furgoi blindatuaren kontra amorruz, ezkutuko indar batek koleratuta.

Biba hartza borroka! oihukatuko du loriatsu.

Buelta ematean kasketakoa hartu zuen enborraren kontra, eta iratzarri egin zen. Hau duk hau haritz gogorra, hi! erran zuen bere golkorako umoretsu, furgoi blindatuaren kontrako erasoaren ametsak utzitako aho zapore ona dastatuz.

Lurretik jaiki eta zerurantz luzatu zituen besoak nagiak ateratzeko. Enbor gainean eseri eta laranja bat jan zuen, blindatu batek eraman dezakeen diru mordoa erretzeak eman dezakeen plazera imajinatuz.



2020(e)ko uztailakren 25(a), larunbata

HARTZA GERRA (I)



Bidexendratik beheiti zetorren familia, monobolumena Etxebertzeko Bordan aparkatuta seguruenik. Infernuko Errekaren ondo-ondotik doan bidexkatik zebiltzan laurak, kontent, irribarretsu; neskatiko eta mutiko bat aitzinean saltoka, trostan. Aita-ama gibelean kalaka arinean.
Sasi altu batzuen gibeletik bere sarekadaren biktimak behatzen zituen Hartzak, pazientziaz.
Lasaitasunez.
Tripako kilikek etengabe gogoratzen zioten bederen bizpahiru egun zirela ez zuela deus ahoratzen. Turistengan iltzatu zituen begiak tripa laztantzen zuen bizkitartean, goseari pazientzia eske.
-Ezetz harrapatu! -Egin zion desafio neskatikoak hiruzpalau urte gazteagoa zirudien mutikoari.
-Kasu, erori gabe! -Aitak gibeletik seme-alaben jokoak zainduz.
"Perfektua" pentsatu zuen Hartzak, "primerakoa".

2020(e)ko ekainakren 7(a), igandea

Ezezagunaren erakarpena



Lepineux putzua
Espeleo egiten dugunok usu liluratzen gara lurpeko altxorrekin. Mota guzietako formazioak, lur-azpiko erreka saltokariak, izan zireneko animalien arrastoak (Ursus, beti izanen zara gure izarra!), bertzelako animali ttipi eta gardenak… Gustuetarako koloreak omen daude, eta hamaika izan daitezke lur-azpiak espeleologoengan sortzen duen erakarpen indarraren iturburuak. Nolanahi ere, gorputza maiz inarrosten digun sentsazio berezietako bat esploratu gabeko leku batean egotearena da. Eta, lurpea esploratzeaz ari bagara, ezin aipatu gabe utzi San Martingo Harriko sistema.

2020(e)ko martxoakren 29(a), igandea

Sokada baten hiru muturrak



Duela hamabortz bat urte utzi nuen kirol eskalada eta, egia errateko, zergatia ez dut ongi gogoratzen. Motibazio falta seguruenik. Gogoekin lotutako sentsazioa edo. Orain, sentsazio haiek hausnarketa argudiatuan antolatuta, erran dezaket kirol eskaladak duen abentura falta izan zela motibazioa galtzearen arrazoia.

2020(e)ko urtarrilakren 13(a), astelehena

"Arratiako Kalenturak" ipuin erotikoen lehiaketea


Ernesto Prat Urzainki "Little"ren "Sokada baten hiru muturrak" lanak irabazi dau Arratiako Kalenturak Ipuin Erotikoen Lehiaketea*

Nafarrak, genero bako sexu istorio bat kontetan dau, irakurlea harrapatu eta momentu baten be interesa galdu ezin dan narrazino honetan. Bigarren saria, Durangoko Josu Unzueta Ajuriarentzat izan da, Ilargiaren abestia lanagaitik. Arratiako onenari saria, Bediako Karlos Aretxabaleta Ormaetxeak eroan dau, Ortzimugan larrua jo leike ipuinagaitik.

Arratiako Kalenturak Ipuin Erotikoen lehenengo edizinoa irabazi dauan Ernesto Pratek daborduko ibilbide bat dauka idazle moduan. Izan be, hiru nobela ditu argitaratuta (Hiru ilargi laurden, 2012; Orpoz orpo, 2014, eta Telleria eta gero, zer? 2017) eta sariak be jaso ditu beste ipuin lehiaketetan.
Ernesto Prat Urzainki, "Little", Berriozar herrian jaio zan 1978an. Nekazaritzari eta zurgintzari lotutako ikasketak egin ebazan eta alor askotan egin dau behar: mendiko peoi, euskera irakasle, zerbitzari, musikari... Skalariak taldeagaz sei urte egin ebazan tronpetea joten eta Kalapite musika taldeko kide be izan zan. AEKn euskaldundu zala, eta atzenengo hamarkada bitan Baztanen bizi izan dala be kontau deutso BEGITUri.

2019(e)ko apirilakren 24(a), asteazkena

Bideo bildumatxoa


Errealitate birtuala izaten da sare sozialen paradoxa. Tira, paradoxa baino, arriskua. Arriskutsua izan daiteke lagunak edo jarraitzaileak sare sozialetan soilik edukitzea, eta arriskutsua izan daiteke soilik harreman birtualak elikatzea. Egoa ere zaindu behar da, kontrolatu. Nor zara zu blog pertsonal bat edukitzeko? Bada, inor ez eta norbait aldi berean. Neurria bilatu behar da, oreka.
Hondar hilabeteetan Otxola espeleologia taldearen blogean argitaratzeko aukera izan dut, sare sozialei zein blog tresnari berari zentzu gehiago aurkituz.
Jarraian lur-azpiko bideo bilduma txiki bat, Otxola taldearen dinamikaren baitan sortutakoa.









2019(e)ko urtarrilakren 11(a), ostirala

C-50 - Verna zeharkaldia, bertako urruneko lurraldeak



Lur azpian frontala itzaltzea eta denbora tarte batez isilik gelditzea alimaleko esperientzia da. Sinplea bezain trinkoa. Erabateko iluntasunak mugimendua transmititzen dio buruari, hutsaren amildegia. Entzumena, instintiboki, zorroztu egiten da. Urruneko ur emaria adituko duzu, tai gabeko tanta-erortzearen oihartzunak, zure arnasketa erreprimituaren burrunba. Segituan, buruak muga oro hautsiko du eta imajinazioari eraginen dio ezin era askeagoan. Buru gaineko hamaika mila tona arroka sentituko dituzu sorbaldetan eta, segundo-milarena batez, diaklasaren frikzioa irudikatuko duzu, harrabots sorgarriaz lagunduta. Kalapitaren ertz batetik, ekaitzaren osteko barealdian, zure gorpua argiki irudikatuko duzu, zapatua, txikituta. Hilik.
Burua mugituko duzu iluntasunean, bertze alde bateko gertakariak ikusi nahian.
Lurraren erraiak agertuko zaizkizu, meandro estu, bertikal, makur eta okerretan. Sakontasunean mota eta tamaina guztietako herensugeak ikusiko dituzu, goiti atxikika lehian, zure gorputz txikia helburu.
Argia piztean, harrabots oro isilduko da, mugimendu oro geldituko.
Pareko harria begiratuko duzu eta bere gelditasunak harritu eginen zaitu.
Segundo batzuk beharko dituzu lur azpiko balizko errealitatera itzultzeko.
Lur azpian jarraitzen duzu, milaka tona arrokaren azpian.

2018(e)ko abenduakren 22(a), larunbata

Askoko ur-jauziak


Elbete herriaren izena Eluete omen zen. Paper ofizialetan, usu gertatu bezala, hanka sartzea gertatu zen transkripzio batean eta, izenaren u-a irristatuta, v bihurtu zen. Eluete herria Elvete bilakatu zen, batek-daki-nongo bulego batean patu ezjakinak horrela erabaki zuelako.
Elvete ofizial eta erdaldunetik Elbete euskarazko bertsioa etorri zen.

Eluete-Elvete-Elbete

Horrela, irristatuta, ohartu gabe.
Guri, ondoan bizi arren, kostatu egin zaigu Elbeteko Askoko ur-jauzietaraino hurbiltzea. Abenduko goiz zoragarri batean joan ginen eta gustura irristatu ginen urak landutako harri gorrietatik. Hori bai, hor ere, ohartu gabe bukatzen dira jauziak, berriz goiti joateko gogoak emanez.



2018(e)ko urriakren 15(a), astelehena

TX2, Txaruta


-Txarutara joan behar dugu gaua pasatzera, etorri nahi duzu?
-Mendira?
-Bai, Txarutako bordara.
Ideia ona iruditu zitzaidan eta animatu nintzen.
Ordu pare bat beranduago abiatu ginen, Berriozarko hiru lagunak elkartuta.
Aspaldi izan zen ateraldi hura, eta horrela ezagutu nituen Txarutako bazterrak.
-Baina nora goaz? -galdetu zuen larriturik hirugarren lagunak Gaztelutik goiti mendiko pista hartuta abiatu ginelarik.
-Txarutara.
-Mendira?
-Bai, Txarutako bordara gaua pasatzera.
-Ez erran! Nik uste nuen Elizondoko bestetara joan behar genuela!
-Bai to!
-Jode, ba ez dut deus ere ekarri.
-Eta zer duzu motxilan, bada?
-Whiski botila bat.
-E? Lozakurik ez?
-Ez.
-Jode… Tira, lasai, autoan dudan manta utziko dizut eta, sua piztuta, ez duzu hotzik pasako.
Bordara ailegatu ginelarik ezusteko galanta hartu genuen. Okupatuta zegoen. Etxabakoitzeko koadrila handi bat zegoen eta ez zegoen tokirik.
Zorionez, batzuk ezagunak genituen eta, lo egiteko tokia ez zegoen arren, bordara gonbidatu gintuzten afaltzera. Eta mozkortzera.
Hamaika garagardo eta sagardo botila geroago, whiski botila ere hustuta, borda baino pixka bat gorago dagoen kobazuloan sartuta egin genuen lo.
Batek daki zenbat urte geroago, Otxola espeleologia taldeko lagunekin itzuli naiz Txarutara.
Umorez, aldi hartako kobazuloaren sarreraraino hurbildu nintzen eta, irribarrea ahoan, argazkia igorri nien Berriozarko lagunei.


Otxola taldean ere ospetsuak dira “Txarutadak”, eta alkoholak eta xinger erreak lanbrotutako hamaika pasarte eta bizipen kontatzen dira aldarte onez. Lekua izanen da, auskalo.
Txarutan leize bat baino gehiago dago eta hurrengo bideoan TX2 izenekoa ageri da. Sarrerako 60 metroko putzuaren oinarrian arrabio komunitate handi bat dauka, bitxikeri moduan. Progresioa arras bertikala da, oinez gutxi ibiltzearen sentsazioa utziz.
Zoragarria da, zinez.
Orain, Txarutako lur-azpi ikaragarriak ezaguturik, behin baino gehiagotan egiten diot galdera bera nire buruari: ondoan egonik, nola demontre ez naiz lehenago itzuli?





2018(e)ko irailakren 24(a), astelehena

Urbeltzeta, Biduzen sorburua


Euskal Herrian, zorionez ala zoritxarrez, hamaika muga aurki daitezke. Naturalak zein inposatuak, geografikoak nahiz politikoak. Garai batean, akaso, Ebro eta Garona errekek mugatu zuten euskararen herria, Sumeren Eufratesek eta Tigrisek egiten zuten antzera. Mundu ikuskera modernoagoan, Pirinioak baliatu zituzten mugak irudikatzeko. Itsasoa ere muga izan daiteke.


Mugekin batera, bistan denez, mota guzietako muga-pasak ezagutu ditugu urteen joan-etorrian. Hirugarren pertsonan irakurriak eta ikasiak gehienetan, lehen pertsonan bizitakoak behin edo bertze.

Argia edota iluntasuna izan daitezke lurraren eta lur-azpiaren arteko muga.

Muga bat, gisa berean, ate baten moduan irudikatzen ahal duzu. Atea itxita egon daiteke. Ala irekia. Zure esku dago aukeratzea.

Urbeltzeta muga batean dagoen muga izan daiteke. Guretako, zabal-zabalik dagoen ate zoragarria.



2018(e)ko abuztuakren 22(a), asteazkena

Goikoetxe



Urdaibaiko biosfera erreserba, egia errateko, ez nuen espeleologiarekin lotzen, hondartzarekin baizik. Eta txoriekin, eta piraguekin, eta itsasoarekin… Bistan denez, ezjakina izatea debaldekoa da.
Ekainean Goikoetxe kobazuloa bisitatzeko gonbidapena luzatu ziguten Gernikako ADES (Asociación Deportiva Espeleológica Saguzarrak) taldeko lagunek, eta Otxolako tropilla handi bat bertaratu ginen. Familia giroan, erran daiteke.
Bularreraino bustiko ginen, baina ez omen zen neoprenorik behar.

2018(e)ko uztailakren 11(a), asteazkena

Buru handi


Sanferminak akitu gabe, bestondo unibertsalean zangotrabaturik bete-betean, horra gaia umorez landuta.
Kantak “Buru handi” du izena eta Toastibarre rap taldekoa da.

On egin eta eutsi goiari!





Shibumi



Nafarroako espeleologia federazioak antolatu autoreskate jardunaldiak ziren, Zizurko rokodromoan. Hango eta hemengo espeleologoak zeuden, jardunaldia aberastuz beren egoekin. Arrakasta. Arrastaka, ohi gisan espeleon. Istripua izanez gero espeleologoaren agonia arinduko duten teknikak ikasteaz gain, sozializatzeko topagunea izaten dira egunok, ziloen sakontasunetik eta iluntasunetik urrun. Mahaiaren punta batean, zinea izan zen bazkal ondoko solasaldiko ardatza. Egiazki, pelikula guti egin dira kobazulo giroan. Dokumental gehiago, baina ez hainbertze ere.
-Bitxia da, bai. Mendiko espedizioetan girotutako pelikula dezente dago, baina espeleologia, hor ere, gutitan ateratzen da.
-Eta literaturan? Ba al dago espeleologian girotutako nobelarik?
-Shibumi, Trevanian -izan zen lagunaren erantzuna, erantzun posible bat eta bakarra balitz bezala-. Gainera, tramaren parte bat Euskal Herrian gertatzen da, Zuberoan.
Ez nuen erantzuna ongi ulertu baina, bizpahiru aldiz aipatu ondoren, ahalkea eman zidan berriz galdetzea. Trevanian nobelaren izena zen? Shibumi egilea? Shibumi nobela eta Trevanian egilea? Euskal Herrian gertatzen zela?
Aipamen hark alimaleko jakin-mina piztu zidan.

2018(e)ko apirilakren 11(a), asteazkena

Gladiadorearen bola


Mezu bat sartu zen mugikorrean. Norteko gizonak mugimendu nagia egin zuen. Min keinua egin zuen aurpegiarekin buruko mina eutsi nahian. Bertze aldera jiratu zen lotan segitzeko. Bertze mezu berri bat sartu zen. Eta bertze bat. Eta bertze bat. Axolagabe, berriro lokartu zen Norteko gizona.
Gau-mahaian ohiko tresneria zuen. Lanparatxoa, ordua markatzen zuen irrati-iratzargailua, paper zenbait, kirol egunkari zahar bat, whiski botila, baso bat whiski erdi betea, baso bat ur erdi hutsik… eta zazpi telefono mugikor.
Nafarroako mugikorreko sintonia hasi zen jotzen luze gabe. Musikatxoa alkoholak lanbrotutako ametsekin nahasi zitzaion une batez, hamaikagarren tonuarekin iratzarri zen arte. Besoa luzatu zuen instintiboki ohatzean, gorputz bero baten xerka. Bartko prostituta garestiaren perfume merkearen ubera hotza aurkitu zuen soilik. Gaueko oroitzapen urrunek buruko mina areagotu zioten. Hasperen mingarria egin zuen.
Ohatzean eseri zen. Lokiak estutu zituen eskuekin mina arindu nahian. Whiski basoa hartu zuen esku dardaragarriarekin eta buruko kolpe bortitz batez hustu zuen aho barnera. Gorputza uzkurtu egin zitzaion.

2018(e)ko urtarrilakren 11(a), osteguna

Euskal Nobela Beltzaren Astea


“Telleria eta gero, zer?” liburua aztertuko dugu 2018ko (H)ilbeltzan, Baztango Euskal Nobela beltzaren Astean.





















Hitzordua urtarrilaren 15ean izanen da, astelehenean, arratsaldeko 19:30ean Arizkungo medikuaren etxeko liburutegi beltzean, “Idazleekin solasean” ekimenaren baitan.


Informazio gehiago:




2018(e)ko urtarrilakren 9(a), asteartea

Lurraren berpiztea

Lurra gaizoak behin eta berriz berpizteko gaitasuna erakutsi du bizitzaren joan-etorrietan. Urte berriarekin batera berpizte bizkorra ezagutu du.



2017ko maiatzaren 19an izan zen Lekarozko aurkezpena eta, berriki arte, hibernatzen egon omen da. Elurrekin batera baina, gure artera itzuliko da.




Hurrengo hitzorduak:

-Urtarrilaren 12an, ortziralea, arratsaldeko 20:00etan Iruñeako Zaldiko Maldikoko irakurle taldea.

-Urtarrilaren 15ean, astelehena, arratsaldeko 19:30ean Arizkungo medikuaren etxeko liburutegi beltzean Idazleekin solasean, (H)ilbeltzak antolatzen duen Euskal Nobela Beltzaren Astean.

-Urtarrilaren 17an, asteazkena, goizeko 10etan Iruñeako AEKko Irrintzi euskaltegian.

-Otsailaren 1ean, ortzeguna, arratsaldeko 19:30ean Iruñeako Maravillas gaztetxean.

-Otsailaren 3an, larunbata, eguerdian Mauleko Zinka ostatuan.

-Martxoaren hasieran Muskizko udal euskaltegia.




2017(e)ko irailakren 9(a), larunbata

Idazlearen kuttunenak Aizu! aldizkarian


2017ko iraila-urriko alea

Ernesto Prat Urzainki

Erronka zaila da hiru liburu (soilik) aukeratu behar izatea, baina tira. Edorta Jimenezen Stock 13 (Txalaparta, 2009) burufikzio erotikoa kontakizun ausarta da, musikaz eta metaliteraturaz eraikia, pasarte intimoz eta pornografikoz betea. Jon Alonsoren Beltzaren koloreak (Susa, 2016) saiakera laburra biziki argigarria da, genero beltzaren protagonistak, ideologia eta asmo ilunak aztertzen dituena. Javier de Isusiren Asylum (Astiberri, 2017) komiki solidarioa zoragarria bezain sakona da, borobila, kontzientziak inarrosteko modukoa. Erbesteari, asiloari eta migrazioari buruzko hausnarketak biñetetara ekarriz errefuxiatuen errealitatea uzten du agerian arras era pedagogikoan. Gidoiak maisutasunez lotzen ditu historiaren, istorioen eta denboraren erritmoak akuarelen kolore eta kromatismoen laguntzaz.




2017(e)ko ekainakren 8(a), osteguna

ZOZKETA! Lortu osaba Luzioren kamisetak



"Osaba Luzio eta Mirta Belzebenea baserriko baratzean imajinatu zituen, Kubako musika entzuten. Burrokraziaren aitzinean astolakuntza! aldarrikatuko zuen osabaren kamisetak.”


Telleria eta gero, zer? nobelak inposible bat lortu du: aste berean fikziozko liburu salduenen zerrendan (5. postuan) eta ez-fikziozko liburu salduenen zerrendan (1. postuan) egon da. Hori marka!
Beraz, fikzioa ote da Telleria eta gero, zer? Edo errealitatea?

Balentria ospatzeko etxea leihotik botako dugu (erdarakada ere opari!).

ZOZKETA bat antolatu dugu!!!

Nola parte hartu? Komentatu blog honetan edo feixbuken (arnoa esklabuendako izena etiketatuz) Telleria eta gero, zer? liburuko zein pertsonaia gustatu-harritu-erakarri-gorrotoeragin zaizun-zaituen-dizun gehien eta zergatik.

Saria: komentarioekin parte hartzen dutenen artean osaba Luzioren kamisetak zozketatuko ditugu.

Ez itxaron pelikula eta ez galdu denbora!
Irakurri liburua eta parte hartu gure zozketan!